Wat weegt zwaarder. Ethiek of patiënt veiligheid?

Het Europese Hof van Justitie heeft op aanvraag van een Franse rechtbank uitgesproken dat een levenslange ban van donoren die ooit zelfs maar 1 keer in hun leven risicovolle sex hebben gehad gerechtvaardigd is.

Volgens het Hof is de ban mede terecht omdat testmethoden om infectieziekten vast te stellen nog steeds niet 100 procent waterdicht zijn. Eerder oordeelde een rechtbank in Luxemburg dat de levenslange ban, eerder door de Franse rechter uitgesproken, discriminatoir is. Hier in Engeland is de levenslange ban van risico donoren in 2011 vervangen door een wachttijd van 1 jaar.

De uitspraak van het Europese Hof komt op het moment dat in Ierland de discussie of risico groepen tot het donorprogramma moeten worden toegelaten weer is opgelaaid. In een rapport van de Ierse bloodtransfusie dienst zou worden gepleit voor het opheffen van de ban die daar tijdens het hoogtepunt van de AIDS crisis werd ingevoerd.

Bloedproducten worden in Europa vrij verhandeld maar moeten volgens een EU richtlijn “gegarandeerd” vrij zijn van infectieziekten. Donoren met een hoog risico profiel moeten om deze reden worden geweigerd. Veel landen volgen deze regel.

De woordvoerder van de Nederlandse bloedbank Sanquin zegt in een reactie donoren niet om wat ze zijn te weigeren, maar vanwege hun gedrag. Mannen die ook maar 1 keer met een andere man sex hebben gehad zijn in Nederland permanent uitgesloten van het donorprogramma.

Daarnaast is een zogenoemde window fase van toepassing waarbij donoren na een incubatie wachttijd net zoals in Engeland worden getest. In de jaren 80 en 90 werd op HIV en andere infectieziekten met behulp van de Western Blotting methode getest. Dit is inmiddels oude technologie en vervangen door de PCR techniek.

De HIV PCR test werd in Nederland al in 2001 aangeboden door onze Second Opinion kliniek. Toen nog bezocht de IGZ inspecteur infectieziekten woedend onze vestiging in Utrecht en dreigde dat we met deze test moesten stoppen omdat deze onbetrouwbaar zou zijn. In Duitsland waar wij de test runs lieten uitvoeren dacht men daar anders over en was de HIV PCR test al vaste praktijk. Inmiddels is HIV PCR ook in Nederland de standaard.