DNA testen, nu de gewoonste zaak van de wereld

Moderne ouders laten voordat ze aan nakomelingen beginnen hun DNA screenen op de aanwezigheid van erfelijke risico’s. En steeds vaker laten mensen door middel van een DNA test gezondheidsrisico’s voor zichzelf in kaart brengen. Ja, we kunnen nu zelfs medicijnen met ons DNA profiel laten vergelijken om zo bijwerkingen te voorkomen.

Dat was in 2007 nog wel anders. De wereld was te klein toen we met Geneticom in Rijswijk begonnen. Een niet door enige vooringenomenheid gehinderde journaal verslaggever (die mij niet eens de hand wilde schudden) en niemand minder dat de voorzitster van de Vereniging van Klinische Genetica mevrouw Knoers schreeuwden destijds moord en brand.

Het kon niet, was onwenselijk en het mocht niet, was de stelling. Ja, zelfs de Vereniging tegen de Kwakzalverij begon zich ermee te bemoeien.

Helaas voor de anti kwakzalvers, wat Geneticom probeerde te brengen was exact hetzelfde als wat toen al in de 11 bestaande klinisch genetische centra in Nederland werd aangeboden. Niks kwakzalverij, gewone reguliere diagnostiek, alleen een stukje, zeg maar heel stuk, goedkoper. Geen 1500 euro voor alleen een consult maar slechts 300 euro voor het consult en de testen.

Nieuwe ontwikkelingen, zeker in de medische wereld, hebben een ethische incubatietijd. Met Geneticom mocht het dan ook niet lukken. Ondanks dat een grote zorgverzekeraar tot het Geneticom project toetrad werd destijds tot beëindiging besloten. In een klimaat vol haviken is het immers moeilijk opereren.

Vandaag liggen de kaarten heel anders. Genetische diagnostiek is alom, ook buiten de (te) dure universitaire centra, die tot het einde toe hun belangen probeerden te beschermen, commercieel beschikbaar. En anders dan de S.P. zo graag beweert is op commerciële leest geschoeide zorg juist op dit terrein goedkoper gebleken dan bij de traditionele aanbieders.

Commercie en zorgvuldigheid kunnen bovendien wel zeker samengaan.

Uiteraard blijft het van belang om bij “voorspellende” diagnostiek als DNA onderzoek ook de leefomstandigheden en andere medische parameters te betrekken. Dat kan de behandelende arts als geen ander.

De laatste ontwikkeling is Farmacogenetisch onderzoek waarbij we aan de hand van het DNA profiel van de patiënt kunnen vaststellen hoe de stofwisseling op een medicijn reageert. Hierdoor kunnen bijwerkingen worden gereduceerd en ingeval van niet werkende medicijnen naar een ander middel worden gezocht.

Farmacogenetica werd tot dusverre alleen binnen het gesloten circuit van ziekenhuizen aangeboden.

Binnenkort krijgen ook niet- ziekenhuis patiënten, die chronisch medicijnen gebruiken, de mogelijkheid om door middel van een medicatiematch de medicijnen met hun unieke DNA profiel te toetsen. Het gevolg is medicatie op maat. Zonodig kan de dosering worden aangepast of een ander geneesmiddel worden voorgeschreven.

De patiënt krijgt een aangenamer leven en de kosten in de zorg dalen doordat minder vaak een beroep op de zorgverlener behoeft te worden gedaan. Wie kan daar nu tegen zijn?